Prof. dr hab. inż. Janusz Krzysztof Kowal, dr h.c.


Profesor Janusz Kowal, wybitny uczony o bogatym dorobku naukowym w dyscyplinach: mechanika, automatyka i robotyka, budowa i eksploatacja maszyn, twórca znanej w kraju i na świecie szkoły naukowej w zakresie sterowania w układach mechanicznych.

Profesor Janusz Kowal tytuł magistra inżyniera uzyskał w 1973 roku na Wydziale Elektrotechniki Akademii Górniczo-Hutniczej ze specjalnością automatyka przemysłowa. Stopień doktora nauk technicznych otrzymał w roku 1982 nadany uchwałą Rady Wydziału Maszyn Górniczych i Hutniczych Akademii Górniczo-Hutniczej. Rada ta w 1990 roku nadała Profesorowi stopień doktora habilitowanego. W roku 1996 otrzymał tytuł profesora nauk technicznych. Karierę zawodową rozpoczął w Akademii Górniczo-Hutniczej, gdzie pracuje do dziś; od 2000 roku na stanowisku profesora zwyczajnego. W 2015 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Politechniki Lubelskiej i Politechniki Śląskiej.

Działalność naukowa Profesora Janusza Kowala koncentruje się wokół problematyki dynamiki układów mechanicznych, wibroakustyki, automatyki oraz sterowania układów i struktur mechanicznych. Do najważniejszych osiągnięć Profesora należą pionierskie prace z zakresu metod aktywnych redukcji drgań, dotyczące zagadnień minimalizacji niepożądanych efektów zakłócających prawidłowe funkcjonowanie maszyn i urządzeń oraz szkodliwych drgań przekazywanych do otaczającego środowiska i ich oddziaływania na organizm człowieka. Oryginalne, innowacyjne rozwiązania konstrukcyjne Profesora i Jego Zespołu zostały opatentowane (współautor 14 patentów) i wdrożone.

Profesor Janusz Kowal współpracuje z wieloma ośrodkami przemysłowymi – m.in. w ramach Konsorcjum Instytutu Autostrada Technologii i Innowacji, gdzie kieruje Centrum Automatyzacji, Sterowania Układów i Struktur Mechanicznych. We współpracy z konsorcjum naukowo-przemysłowym, którego liderem była Politechnika Śląska, Zespół kierowany przez Profesora opracował projekt półaktywnego zawieszenia pojazdu oraz napinania gąsienicy umożliwiający sprawne pokonywanie trudnego terenu przy dużych prędkościach jazdy. We współpracy z poznańską firmą STER opracował układ wibroizolacji do foteli maszyn roboczych i pojazdów, jako nowe zawieszenie fotela z tłumikiem sterowanym i sprężyną pneumatyczną. We współpracy z Przemysłowym Instytutem Motoryzacji w Warszawie i przedsiębiorstwem HYDROMEGA w Gdyni oraz firmą motoryzacyjną Marvel w Łodzi, realizuje projekt „Aktywne zawieszenie wielofunkcyjnych pojazdów kołowych o wysokiej mobilności”.

Profesor Janusz Kowalosoba znana i szanowana, ciesząca się niekwestionowanym autorytetem naukowym w kraju i za granicą – jest członkiem International Institute of Acoustic and Vibration (USA, od 2012 członek Board of Directors), CLAWAR Association for Engineering (Wielka Brytania), ASEE American Society for Engineering Educations. Od 1992 roku, co 2 lata, organizuje konferencję “Active Noise and Vibration Control Methods” oraz, we współpracy z Uniwersytetami Technicznymi w Koszycach, Ostravie i Budapeszcie, konferencję „International Carpathian Control Conference”. Współpracuje z ośrodkami krajowymi i zagranicznymi m.in. z Technical University Sheffield, Minesota University, Glasgow Caledonian University, University of Adelajda, University of Buenos Aires, University of Chile, University of Santiago, Universidad Panamericana, Politechniką Lwowską, Politechniką Białostocką, Politechniką Śląską, Politechniką Lubelską, Politechniką Warszawską. Od 20-u lat jest związany z Politechniką Świętokrzyską. Prowadził wspólne badania w zakresie aktywnych układów redukcji drgań i sterowanych zawieszeń pojazdów; seminaria, konferencje naukowe. Opiniował awanse naukowe pracowników Wydziału Mechatroniki i Budowy Maszyn.

Profesor Janusz Kowal jest twórcą i kreatorem nowych rozwiązań w dydaktyce m.in. inicjatorem utworzenia kierunku studiów mechatronika; uczestniczył w opracowaniu jego standardów i programów.

Profesor Janusz Kowal wypromował 10 doktorów nauk technicznych (4 rozprawy wyróżnione). Jest promotorem 3 przewodów doktorskich; recenzentem 40 prac doktorskich, dorobku w ponad 40 przewodach habilitacyjnych; opiniodawcą 47 wniosków o tytuł naukowy profesora, 17 recenzji w postępowaniu na stanowisko profesora; 6 recenzji w postępowaniu o nadanie tytułu doktora honoris causa; promotorem 3 doktoratów honoris causa. Publikowany dorobek Profesora Janusza Kowala obejmuje (autor/współautor) ponad 240 prac naukowych, w tym 6 monografii, podręcznik akademicki „Podstawy automatyki”.

Profesor Janusz Kowal od 2007 roku jest członkiem Komitetu Budowy Maszyn Polskiej Akademii Nauk, a obecnie Jego przewodniczącym; Komitetu Mechaniki PAN (od 2012); Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów (od 2012); Rady Naukowej Centralnego Instytutu Ochrony Pracy w Warszawie. W latach 2005-2012 przewodniczył Kolegium Dziekanów Wydziałów Mechanicznych Polskich Uczelni Technicznych. Był członkiem Zespołu ds. Nagród Premiera (1999-2005). Obecnie jest członkiem Zespołu ds. Nagród MNiSzW (od 2014), ekspertem NCBiR i NCN oraz członkiem Zespołu Ekspertów do oceny wniosków w konkursach na finansowanie projektów badawczych.

Profesor Janusz Kowal jest członkiem Rad Naukowych i Programowych miesięczników: „Przegląd Mechaniczny”, „Pomiary Automatyka Kontrola”, Napędy i Sterowanie”; kwartalnika „Mechanics and Control”, czasopisma „Acta Mechanica et Automatica” i „Technical Transaction-Mechanics”; od 2013 roku Komitetu Redakcyjnego „Journal of Low Frequency Noise Vibration and Active Control”.

Za swą działalność został odznaczony m.in. Srebrnym (1999) i Złotym Krzyżem Zasługi (2002), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2013); Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1999); Medalami: Prezydenta Republiki Słowacji (1998), Georgia Agricoly Uniwersytetu Technicznego w Ostravie (2010), Fakulty Berg Technicznego Uniwersytetu w Koszycach (2012), Jubileuszowym Medalem Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej (2005); Zasłużony dla Politechniki Rzeszowskiej (2009) i Politechniki Białostockiej (2012); Odznaką Honoris Gratia Prezydenta Miasta Krakowa (2009).