„Stanisław Staszic i jego dziedzictwo – 200 lat inspiracji”

„Stanisław Staszic i jego dziedzictwo – 200 lat inspiracji”

KONFERENCJA NAUKOWA „Stanisław Staszic i jego dziedzictwo – 200 lat inspiracji”
Interdyscyplinarna konferencja naukowa w ramach obchodów Roku Stanisława Staszica – 2026.

Kielce, 19–20 listopada 2026 r.,

Aula Główna Politechniki Świętokrzyskiej, Aleja Tysiąclecia Państwa Polskiego 7, 25-314 Kielce

Program konferencji koncentruje się na działalności Stanisława Staszica w obszarach: nauki, edukacji, gospodarki, rozwoju regionu świętokrzyskiego, języka, geologii oraz dziedzictwa kulturowego.

DZIEŃ PIERWSZY – 19 listopada 2026 r.
9:00 Rejestracja uczestników, kawa powitalna
9:30 Uroczyste otwarcie konferencji

  • Przedstawiciele środowiska naukowego
  • Władze samorządowe województwa świętokrzyskiego
  • Wykład prof. Stanisława Adamczaka – „Tradycje Politechniki Świętokrzyskiej w aspekcie jubileuszu 200 lat powołania w Kielcach Szkoły Akademiczno-Górniczej”

10:15 SESJA TEMATYCZNA I – „Stanisław Staszic jako uczony i organizator nauki”
Moderator: prof. Marzena Marczewska

  • prof. Zbigniew Wójcik – „Stanisława Staszica koncepcje geologiczne i ich realizacja przez urząd górniczy Królestwa Polskiego”
  • prof. Anna Fijałkowska-Mader – „Kontynuatorzy myśli geologicznej Stanisława Staszica w regionie świętokrzyskim”
  • dr Jan Główka – „Akademia Górnicza w Kielcach. U źródeł polskiego szkolnictwa technicznego”
  • prof. Jerzy Szczepański – „Profesorowie, studenci i absolwenci Akademii Górniczej w Kielcach”
  • Dyskusja

11:45 Przerwa

12:00 SESJA TEMATYCZNA II – „Stanisław Staszic – człowiek, myśliciel, reformator”
Moderator: prof. Jerzy Szczepański

  • prof. Andrzej Szplit – „Stanisław Staszic ekonomista, orędownik przedsiębiorczości, edukator”
  • prof. Wiesław Caban – „Rola Stanisława Staszica w upowszechnianiu oświaty wśród ludu”
  • prof. Danuta Hombek – „Twórczość Stanisława Staszica w świetle reklam XVIII-wiecznej prasy polskiej”
  • prof. Marzena Marczewska – „A czy widziałeś księdza Staszica,/Co z oyca zrobił o-i-ca?” – Stanisław Staszic i jego myślenie o polszczyźnie
  • Dyskusja

13:30 Przerwa

14:30 SESJA TEMATYCZNA III – „Gospodarka, przemysł i rozwój regionu”
Moderator: prof. Norbert Radek

  • prof. Jerzy Szczepański, prof. Jerzy Z. Pająk – „Staszicowskie programy rozwoju Staropolskiego Okręgu Przemysłowego – geneza i realizacja”
  • prof. Andrzej J. Wójcik – „Johann Erenhold Ullmann. Dyrektor górnictwa krajowego w latach 1816-1827”
  • dr Cezary Jastrzębski – „Związki Stanisława Staszica z regionem Świętokrzyskim”
  • prof. Adam Massalski – „Kielce w czasach Stanisława Staszica”
  • Dyskusja

16:00 Przerwa

16:30 SESJA TEMATYCZNA IV – „Źródła, rodzina i dziedzictwo”
Moderator: prof. Andrzej Szplit

  • mgr Leszek Dziedzic – „Krąg rodzinny Stanisława Staszica”
  • dr Wiesława Rutkowska, mgr Paulina Kaleta – „Od dokumentu do dziedzictwa. Ślady działalności Stanisława Staszica w wybranych źródłach z zasobu Archiwum Państwowego w Kielcach”
  • prof. Norbert Radek – „Staszic–Kwiatkowski. Centralny Okręg Przemysłowy. Współczesność”
  • Dyskusja

DZIEŃ DRUGI – 20 listopada 2026 r.

9:00 PODSUMOWANIE KONFERENCJI
Moderator: prof. Adam Massalski

  • dr Andrzej Kościołek – „Stanisław Staszic – czas społeczny, pamięć i zapominanie”
  • prof. Andrzej Szplit – „Koncepcje Stanisława Staszica – aktualne spojrzenie. Staszic 2.0”
  • Wnioski naukowe i organizacyjne
  • Dyskusja końcowa
  • Zamknięcie konferencji

11:00 WYJAZD STUDYJNY: „Śladami Stanisława Staszica w regionie świętokrzyskim”

  • Obiekty Staropolskiego Okręgu Przemysłowego
  • Wybrane miejsca związane z działalnością Stanisława Staszica