Program ramowy pn. „Horyzont 2020″ to największy w historii program finansowania badań naukowych i innowacji w Unii Europejskiej. Jego budżet to ponad 77 mld EUR (w cenach bieżących). Kluczowym zadaniem Programu jest stworzenie spójnego systemu finansowania innowacji – od koncepcji naukowej, poprzez etap badań, aż po wdrożenie nowych rozwiązań, produktów czy technologii.
Struktura programu „Horyzont 2020″ opiera się na trzech filarach, zakorzenionych w strategii „Europa 2020″.
Doskonała baza naukowa (Excellence in science)
- wsparcie najbardziej utalentowanych i kreatywnych osób i ich zespołów prowadzących badania pionierskie najwyższej jakości przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych (European Research Council),
- finansowanie wspólnych badań w celu znalezienia nowych i obiecujących obszarów badań naukowych i innowacji poprzez wsparcie dla przyszłych i powstających technologii (Future and Emerging Technologies),
- zapewnienie naukowcom doskonałych szkoleń i możliwości rozwoju kariery zawodowej poprzez działania „Maria Skłodowska-Curie”,
- zapewnienie Europie infrastruktury badawczej (w tym e-infrastruktury) dostępnej dla wszystkich naukowców w Europie i spoza niej.
Wiodąca pozycja w przemyśle (Industrial leadership)
- przywództwo w KET (Key Enabling Technologies) definiowanych jako: ICT, mikro- i nanoelektronika, fotonika, nanotechnologie, biotechnologia, zaawansowane materiały i zaawansowane technologie produkcji i przetwarzania, technologie kosmiczne,
- dostęp do finansowania ryzyka (access to risk finance),
- zapewnienie wsparcia w całej UE dla rozwoju innowacji w MŚP (innovation in SMEs).
Wyzwania społeczne (Societal challenges)
- zdrowie, zmiany demograficzne i dobrostan (health, demographic change and well-being),
- bezpieczeństwo żywnościowe, zrównoważone rolnictwo i leśnictwo, badania mórz i wód śródlądowych oraz biogospodarka (Food security, sustainable agriculture and forestry, marine and maritime and inland water research, and the bioeconomy)
- bezpieczna, czysta i efektywna energia (secure, clean and efficient energy)
- inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport (smart, green and integrated transport)
- działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce (climate action, environment, resource efficiency and raw materials)
- Europa w zmieniającym się świecie – integracyjne, innowacyjne i refleksyjne społeczeństwa (Europe in a changing world – Inclusive, innovative and reflective societies)
- bezpieczne społeczeństwa – ochrona wolności i bezpieczeństwa Europy i jej obywateli (Secure societies – Protecting freedom and security of Europe and its citizens)
Nowości i ułatwienia w Programie
- uproszczony model finansowy: UE refunduje do 100 % kosztów bezpośrednich, a w przypadku projektów innowacyjnych – do 70% kosztów kwalifikowalnych (ale w przypadku podmiotów prawnych o charakterze niezarobkowym do 100%) i 25% wydatków pośrednich, co ułatwia przygotowanie kalkulacji projektu i jego rozliczenie
- maksymalna stawka dofinansowania określona w programie pracy
- czas na przyznanie grantu skrócony z 12 do 8 miesięcy
- możliwość dwustopniowej procedury oceny wniosków (naukowcy w pierwszym etapie będą przygotowywać tylko skrócony opis projektu)
- zachowanie równowagi pomiędzy małymi i dużymi projektami
- kwalifikowalność podatku VAT, jeśli instytucja nie może go odzyskać
- projekty realizowane przez konsorcja złożone z co najmniej 3 partnerów z 3 różnych państw członkowskich UE i/lub krajów stowarzyszonych (odstępstwo w przypadku badań pionierskich i specjalnego instrumentu MŚP, jeśli działanie ma wyraźną europejską wartość dodaną oraz działań w zakresie mobilności i działań koordynacyjnych i wspierających – projekt realizowany przez 1 podmiot prawny)
- wprowadzenie instrumentów mających na celu upowszechnianie doskonałości i zapewnianie szerszego uczestnictwa w Programie:
– ERA Chairs – finansowanie kosztów zatrudnienia osoby z doświadczeniem międzynarodowym w jednostce naukowej o znaczącym potencjale badawczym, która pomoże nawiązać lub rozszerzyć zakres współpracy
– teaming – utworzenie nowych lub istotne wzmocnienie istniejących centrów doskonałości przez najlepsze europejskie jednostki naukowe w regionach słabiej rozwiniętych
– twinning – wzmocnienie określonego obszaru badań w ramach danej instytucji, poprzez współpracę z przynajmniej dwiema, wiodącymi na arenie międzynarodowej, jednostkami naukowymi - wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw we wszystkich działaniach programu „Horyzont 2020″ – finansowanie innowacji w małych i średnich przedsiębiorstwach, także w zakresie usług, innowacji społecznych, etc.
- wprowadzenie pilotażowej procedury pn. „szybka ścieżka do innowacji” (Fast track to innovation – FTI) – przyspieszenie drogi od pomysłu do rynku, finansowanie na podstawie stale otwartego zaproszenia do składania wniosków (czas na udzielenie dotacji nie przekracza 6 miesięcy)
- zapewnienie równowagi geograficznej w panelach oceniających i grupach eksperckich Komisji Europejskiej.
Źródło: www.nauka.gov.pl/horyzont-2020
Więcej informacji na stronie Krajowego Punktu Kontaktowego , który obecnie jest jednostką podległą NCBR, pośredniczącą w konkursach Horyzont 2020- link
Krajowy Punkt Kontaktowy w strukturze NCBR
Z dniem 1 listopada 2020 r. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju powiększyło się o nową sekcję – Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych Unii Europejskiej. Połączenie nastąpiło w wyniku decyzji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, które przekazało NCBR pełnienie funkcji Krajowego Punktu Kontaktowego do programu Horyzont Europa.
Oznacza to, że NCBR będzie aktywnie uczestniczyć w procesie przygotowania kolejnego programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji – Horyzont Europa. Zadania Krajowego Punktu Kontaktowego to przede wszystkim zapewnienie wsparcia eksperckiego w zakresie negocjacji planu strategicznego programu Horyzont Europa oraz w przygotowaniu programów pracy komitetów programowych, które określają m.in. tematykę konkursów. Poza tym jako KPK będziemy prowadzić promocję programu Horyzont Europa w Polsce oraz działania edukacyjne i mentoringowe związane z przygotowaniem wniosków projektowych przez polskich wnioskodawców.
– Dla NCBR to zupełnie nowa rola, dlatego cieszymy się, że będziemy mieli w niej wsparcie doświadczonych ekspertów. Jako, że dotychczas funkcję KPK pełnił Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN, NCBR chce wykorzystać i dalej rozwijać zgromadzony tam kapitał wiedzy i doświadczenia – powiedział dyrektor NCBR dr Wojciech Kamieniecki.
Dlatego z dniem 1 listopada, na mocy zawartego porozumienia, NCBR przejął od IPPT PAN wszystkich pracowników KPK oraz niezbędne do poprawnego sprawowania funkcji zasoby.
Nowi pracownicy Centrum zasilili szeregi Biura Współpracy Międzynarodowej, w ramach którego będą kontynuować prace eksperckie oraz przygotowywać nowe instrumenty wsparcia dla polskich wnioskodawców.